Eind 2022 lanceerde het Amerikaanse bedrijf Open AI het programma Chat GPT. Ineens kon iedereen zelf ervaren wat de kracht van artificiële intelligentie was: je stelde een vraag en voor je ogen ontstond een antwoord. Uit het niets.
ChatGPT brengt je op ideeën, kan on the spot vertalen, schrijft samenvattingen, maakt met alle plezier je scriptie, legt wiskundesommen uit en geeft je zelfs levensadvies. Je hoeft het alleen maar te vragen. Of het ook allemaal klopt, is een andere vraag. Maar verbluffend is het.
Het bleef niet bij woorden: AI wordt ook steeds beter in het produceren van beelden. Foto’s, illustraties, video’s in elke denkbare stijl: ze worden met de dag verfijnder en realistischer. Vaak zijn ze niet meer van echt te onderscheiden.
De opmars van AI is niet te stuiten. In navolging van Open AI zijn alle grote techbedrijven kunstmatige intelligentie in hun producten aan het integreren. Naast Chat GPT kun je terecht bij Claude, Google Gemini en Microsoft Copilot, om een paar grote namen te noemen.
Zoals je ongetwijfeld weet, kost dit ontzettend veel energie. Al die artificiële gesprekken en kunstmatig gegenereerde beelden hebben onvoorstelbaar veel serverruimte nodig en al die servers vreten stroom, moeten gekoeld worden en produceren restwarmte.
Elke prompt die je aan je favoriete AI-bot stelt, kost water en energie. Waarbij er een groot verschil zit tussen het genereren van woorden en van beelden. Dat laatste kost veel meer. Daarbij is het wel goed om je te realiseren: niet alleen A.I. gebruikt energie slurpende servers. De hele digitale wereld doet dat. Als je een whatsapp-berichtje stuurt, een foto naar Instagram uploadt of een serie op Netflix bingewatcht: met elke actie vergroot jij je CO2-voetafdruk. Met het ene natuurlijk meer dan het andere.
Waar het om gaat: de geest is uit de fles en wil er niet meer terug in. De vraag is wel hoe we er bewuster mee om kunnen gaan. En hoe we ervoor kunnen zorgen dat meer mensen er bewust mee omgaan.
Klimaatburgemeester Trieneke is daarom voor haar werk op zoek gegaan naar een milieubewust alternatief voor Chat GPT.
Zij kwam uit bij GreenPT, een duurzame en privacy-vriendelijke AI scale-up uit Nederland. Bij wijze van test heeft ze een (betaald) proefabonnement genomen. Trieneke: “Het mooie is dat je bij alle antwoorden die je krijgt, meteen de bronnen ziet. Maar een collega van mij vertelde wel dat ze toch ook weleens foute informatie kreeg. Dus daarin is het niet per se een verbetering.”
Nu pretendeert oprichter Robert Keus ook niet dat GreenPT beter werkt dan de usual suspects. Hij is ervan overtuigd dat we AI nodig gaan hebben om de grote uitdagingen van deze wereld op te lossen. Maar dat moet wel wat duurzamer en transparanter kunnen.
Het eerste wat GreenPT deed, was op zoek gaan naar Europese hosts die gebruikmaken van hernieuwbare energie en die restwarmte hergebruiken. Daarnaast gebruiken ze kleinere taalmodellen die minder energie vragen. En hebben ze tools ontwikkeld die helpen bij het formuleren van efficiënte prompts. Door het gedrag van de modellen aan te passen, verminderen ze de rekenkracht naar eigen zeggen met 20 tot 30 procent, zonder kwaliteitsverlies.
De missie van GreenPT is om AI te ontwikkelen die, in zijn woorden, ‘zachter omgaat met de planeet en onze privacy respecteert’. Trieneke: “Wij krijgen AI als het ware in de schoot geworpen. Heel veel mensen gaan er wat mee doen en voor je het weet kun je niet meer zonder. Dan is het verleidelijk om maar gewoon mee te gaan met de mainstream. Maar wij willen toch wat verder kijken dan onze neus lang is.”
In het kader daarvan, zullen wij de komende tijd wat vaker belichten wat er allemaal gebeurt om ook de digitale wereld groener, gezonder en socialer te maken. Stay tuned.